Śpiewała folk, disco i nową falę. Elżbieta Dmoch była muzycznym kameleonem

Elżbieta Dmoch kończy 75 lat. Choć od dawna nie występuje i konsekwentnie pozostaje poza światem show-biznesu, jej głos wciąż rozbrzmiewa w radiu, filmach, serialach i domach kolejnych pokoleń słuchaczy. „Chodź, pomaluj mój świat”, „Czerwone słoneczko”, „Wstawaj, szkoda dnia”, „Iść w stronę słońca” oraz „Windą do nieba” należą dziś do kanonu polskiej muzyki rozrywkowej.

Sprowadzanie Dmoch wyłącznie do kilku nostalgicznych przebojów byłoby jednak krzywdzącym uproszczeniem. Wokalistka potrafiła odnaleźć się w folkowych balladach, przebojowym popie, muzyce dyskotekowej, rocku i nowej fali. Śpiewała po polsku, ale nagrywała również po angielsku i występowała dla publiczności poza granicami kraju. Na scenie nie ograniczała się do roli wokalistki – grała także na flecie i mandolinie.

Elżbieta Dmoch stworzyła 2 plus 1 z Januszem Krukiem

Elżbieta Dmoch urodziła się 29 września 1951 roku w Warszawie. Muzyczną drogę rozpoczęła u boku Janusza Kruka. Oboje występowali wcześniej w zespole Warszawskie Kuranty, a w 1971 roku stworzyli grupę 2 plus 1. Początkowo dołączył do nich Andrzej Rybiński, którego następnie zastąpił Andrzej Krzysztofik. W późniejszym, najbardziej rozpoznawalnym składzie trzecim filarem zespołu został Cezary Szlązak. Grupa bardzo szybko zwróciła na siebie uwagę. Już w 1971 roku została nagrodzona na festiwalu w Opolu za piosenkę „Nie zmogła go kula”. Rok później ukazał się debiutancki album „Nowy wspaniały świat”, zawierający utwory, które zapewniły zespołowi ogromną popularność.

To właśnie na tej płycie znalazły się między innymi „Czerwone słoneczko”, „Wstawaj, szkoda dnia” oraz „Chodź, pomaluj mój świat”. Charakterystyczny głos Dmoch doskonale współgrał z melodyjnymi kompozycjami i folkowym brzmieniem grupy. Wokalistka grała również na flecie, którego partię można usłyszeć w „Czerwonym słoneczku”.

Jej suknie i długie włosy zapamiętała cała Polska

Elżbieta Dmoch szybko stała się nie tylko głosem, ale również twarzą 2 plus 1. Długie włosy, wyraziste spojrzenie oraz sceniczne stroje sprawiały, że trudno było pomylić ją z jakąkolwiek inną wokalistką. Publiczność zachwycała się jej sceniczną naturalnością, a fotoreporterzy doceniali wyjątkową fotogeniczność artystki. Dmoch dwukrotnie otrzymała tytuł Miss Obiektywu – podczas festiwalu w Sopocie w 1974 roku oraz dwa lata później w Opolu. Kolorowe suknie i stylizacje inspirowane folkiem pasowały do pierwszego etapu twórczości zespołu. Wraz ze zmianami muzycznymi zmieniał się jednak również wizerunek wokalistki. W latach 80. Dmoch pokazywała na scenie bardziej nowoczesne, zdecydowane i rockowe oblicze.

„Windą do nieba” nie jest piosenką o szczęśliwym ślubie

Jednym z największych przebojów grupy pozostaje „Windą do nieba”. Utwór bywa grany podczas wesel, choć jego tekst nie opowiada o spełnionej miłości. Bohaterka piosenki wychodzi za mąż za człowieka, którego nie kocha, i próbuje pogodzić się z decyzją prowadzącą ją w zupełnie inną stronę, niż podpowiadają jej uczucia. Dmoch zaśpiewała tę historię bez przesadnego dramatyzmu. Pozornie pogodna melodia kontrastuje ze słowami o rezygnacji i utraconym uczuciu. Właśnie ta niejednoznaczność pomogła piosence przetrwać próbę czasu. Do najważniejszych utworów śpiewanych przez artystkę należą również „Iść w stronę słońca”, „Wstawaj, szkoda dnia”, „Chodź, pomaluj mój świat”, „Wyspa dzieci”, „Romanse za grosz” oraz „California mon amour”.

2 plus 1 miało odnieść sukces także poza Polską

Pod koniec lat 70. zespół rozpoczął kolejny etap działalności. Muzycy podpisali kontrakt z zachodnioniemiecką wytwórnią i przygotowali repertuar przeznaczony na zagraniczny rynek. Pod nazwą Zwei Plus Eins wydali anglojęzyczne albumy „Easy Come, Easy Go” oraz „Warsaw Nights”. Było to duże wyzwanie dla Dmoch, która musiała odnaleźć się w brzmieniu zbliżonym do zachodniego popu i disco. Poradziła sobie znakomicie. Jej angielskie nagrania brzmiały swobodnie, a piosenki „Easy Come, Easy Go” i „Singapore” zdobyły popularność również poza krajem.

Zespół nie zatrzymał się jednak przy jednej stylistyce. Na wydanym w 1983 roku albumie „Bez limitu” zwrócił się w stronę rocka, elektroniki i nowej fali. Dmoch śpiewała mocniej i bardziej drapieżnie niż w folkowych przebojach z początku kariery. Pokazała wówczas, że jej możliwości znacznie wykraczają poza łagodne piosenki kojarzone z latami 70.

Elżbieta Dmoch wycofała się ze sceny

Elżbietę Dmoch i Janusza Kruka łączyła nie tylko praca. Artyści byli małżeństwem, jednak ich związek zakończył się rozwodem. Kruk zmarł w 1992 roku. Po jego śmierci Dmoch niemal całkowicie wycofała się z działalności artystycznej. Pod koniec lat 90. uczestniczyła jeszcze w krótkiej reaktywacji zespołu. Jej ostatni znany występ sceniczny odbył się w czerwcu 2002 roku w Łomży. Od tamtej pory wokalistka nie wróciła do regularnego koncertowania i nie zabiegała o obecność w mediach. Decyzja artystki przez lata wywoływała wiele pytań, domysłów i sensacyjnych publikacji. Dmoch ma jednak prawo do życia poza kamerami. Najważniejsze pozostało to, co sama zdecydowała się przekazać publiczności – muzyka.

Piosenki Elżbiety Dmoch nadal żyją

Brak nowych nagrań nie sprawił, że publiczność zapomniała o wokalistce. Utwory 2 plus 1 są nieustannie przypominane w radiu, programach telewizyjnych, filmach i serialach. Śpiewają je również młodsi wykonawcy, odkrywający w tych kompozycjach coś więcej niż tylko sentymentalną pamiątkę z czasów PRL-u.

Elżbieta Dmoch zostawiła po sobie repertuar niezwykle różnorodny. Potrafiła brzmieć subtelnie i lirycznie, by kilka lat później śpiewać z rockową energią albo odnaleźć się w anglojęzycznym popie. Zmieniały się muzyczne mody i kolejne pokolenia słuchaczy, ale jej głosu nadal nie można pomylić z żadnym innym. 29 września artystka kończy 75 lat. To dobra okazja, aby nie pytać po raz kolejny, dlaczego zniknęła, lecz przypomnieć sobie, jak wiele zdążyła zrobić, zanim zeszła ze sceny.