Kto może stwierdzić zgon - nowy projekt ustawy bez koronera

2026-03-05 15:42

W lutym pojawił się nowy projekt ustawy regulujący m.in. procedurę stwierdzania zgonu. Lekarze medycyny rodzinnej od wielu lat oczekują zmian w prawie, ponieważ obowiązująca ustawa pochodzi z 1961 roku. Proponowane we wcześniejszych projektach powołanie koronera - osoby uprawnionej do stwierdzania zgonu - w najnowszym - nie występuje. W zamian pojawił się zapis o lekarzu urzędowym

Sprzeciw lekarzy PPOZ wobec projektu ustawy o stwierdzeniu zgonu

i

Autor: Arleta Janiak

Zgodnie z nowym projektem – decyzję o zadysponowaniu „lekarza urzędowego“ ma podejmować wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego w sytuacjach nadzwyczajnych, według – jak podkreślają lekarze PPOZ – zupełnie niewiadomych kryteriów. Co więcej  lekarze podstawowej opieki zdrowotnej nie będą mogli  bezpośrednio wezwać w razie wątpliwości tego lekarza. 

W naszej ocenie takie rozwiązanie wydłuży procedurę stwierdzenia zgonu, zwiększy ryzyko opóźnień, przeniesie odpowiedzialność za ocenę zasadności wezwania na osobę niezaangażowaną bezpośrednio w badanie pacjenta ani ocenę okoliczności zgonu. Uważamy, że wszystko to osłabi bezpieczeństwo systemowe oraz doprowadzi do konfliktów kompetencyjnych – mówi Bożena Janicka, prezes Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia

Jeszcze w październiku ub. roku pojawiły się propozycje zmian do ustawy, w których była mowa o powołaniu koronera na poziomie powiatów. Miałoby to - zdaniem lekarzy PPOZ - znacznie  usprawnić procedurę stwierdzania zgonu, a przede wszystkim skrócić czas oczekiwania, w sytuacji gdy zdarzy się wypadek śmiertelny. Tutaj czas - zarówno dla służb jak i rodziny ma kluczowe znaczenie. Bo przypomnijmy, że nie można zabierać ciała i porządkować miejsca wypadku, dopóki nie przyjedzie osoba uprawniona do stwierdzenia zgonu. Brane są wówczas pod uwagę okoliczności śmierci, czas i przyczyna zgonu. Nowy projekt ustawy zdaniem lekarzy nie usprawni tej procedury

Moim zdaniem tylko pogorszy. Dlaczego? Dlatego, że taki zgon będzie też zgłaszany do tak zwanego koordynatora lekarza urzędowego, koordynatora wojewódzkiego. Dzisiaj nie określono ilu będzie takich lekarzy powołanych. Jaka będzie odległość do takiej sytuacji. Więc niestety jest duże prawdopodobieństwo, że będą te zwłoki osób, które zginą w wypadku, leżały do czasu, kiedy dojedzie na miejsce lekarz urzędowy - mówiła Bożena Janicka

Zdecydowany sprzeciw lekarzy Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia wzbudziła też próba zakwalifikowania stwierdzenia zgonu jako… świadczenia zdrowotnego

Dotychczas czynność ta miała i nadal ma charakter administracyjno-statystyczny, co odpowiada jej istocie oraz utrwalonej praktyce prawnej. Uznanie stwierdzenia zgonu za świadczenie zdrowotne jest rozwiązaniem sprzecznym z logiką systemu ochrony zdrowia i rodzi poważne wątpliwości interpretacyjne, zarówno w zakresie zdrowia, finansowania, jak i odpowiedzialności prawnej - wyjaśnia Bożena Janicka

PPOZ podjęło w tej sprawie liczne działania. Pisma zostały już przesłane nie tylko do Prezesa Rady Ministrów, ale również do Minister Zdrowia, Prezesa NFZ, Rzecznika Praw Pacjentów, Rzecznika Praw Obywatelskich. W najbliższym czasie zostaną wystosowane również pisma do organizacji pacjenckich, Związku Miast Polskich, Stowarzyszeń Gmin i Powiatów Polskich, samorządów, policji i MSWiA z wnioskiem o wsparcie działań PPOZ.